DẠNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VÀ CÁCH TRẢ LỜI TRONG VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
I. CÁC CÂU HỎI Ở MỨC ĐỘ NHẬN BIẾT:
1. Xác định phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
2. Xác định luận đề của văn bản: Căn cứ vào nhan đề văn bản, các từ ngữ quan trọng thể hiện chủ đề, nội dung khái quát của toàn bộ văn bản để xác định luận đề và viết theo mẫu câu:
- Bàn về ý nghĩa……./ Bàn về sức mạnh…./ Bàn về vấn đề………/ Bàn về sự nguy hại…./ Bàn về thực trạng…../ Bàn về lối sống………
3. Xác định luận điểm của đoạn văn:
- Căn cứ vào câu chủ đề thường nằm ở đầu hoặc cuối mỗi đoạn văn, câu nào khái quát nội dung chính của đoạn văn và hướng vào luận đề của bài viết, thì câu đó là luận điểm
- Nếu luận điểm không được khái quát ở câu đầu hoặc câu cuối đoạn văn thì căn cứ vào nội dung bao quát của đoạn văn để xác định luận điểm.
4. Xác định lí lẽ:
- Đó là những câu diễn giải, đứng cạnh luận điểm.
5. Xác định bằng chứng:
- Đó là người thật, việc thật, lời phát biểu, câu danh ngôn, bản tin, số liệu thống kê có thật
6. Xác định bằng chứng khách quan, ý kiến chủ quan
- Bằng chứng khách quan: Là người thật, việc thật, bản tin, số liệu thống kê có thật…
- Ý kiến chủ quan: Thường là những lời phát biểu, nhận định, suy nghĩ, phán đoán của cá nhân người viết.
7. Xác định cách tổ chức đoạn văn:
- Cách diễn dịch: Nếu câu chủ đề (Câu luận điểm) đặt ở đầu đoạn
- Cách quy nạp: Nếu câu chủ đề (Câu luận điểm) đặt ở cuối đoạn
- Cách song song (Cách song hành): Đoạn văn không có câu mang luận điểm
- Cách phối hợp (Cách tổng phân hợp): Đoạn văn có câu chủ đề đặt ở đầu đoạn và cuối đoạn lại có câu khái quát vấn đề.
II. CÁC CÂU HỎI Ở MỨC ĐỘ THÔNG HIỂU
1. Nêu vai trò của bằng chứng// Lí lẽ:
- Chỉ rõ bằng chứng// Lí lẽ.
- Vai trò:
+ Lập luận chặt chẽ, logic, giàu sức thuyết phục, tăng độ tin cậy cho bài viết.
+ Tập trung làm sáng tỏ luận điểm:............(viết câu mang luận điểm của đoạn vào đây)…Từ đó góp phần làm nổi bật luận đề của bài viết.
2. Em hiểu như thế nào về thái độ của tác giả được thể hiện trong văn bản:
* Với văn bản nghị luận bàn về một phẩm chất đạo đức, lối sống đẹp của con người
- Đề cao, khẳng định ý nghĩa/vai trò/sức mạnh của điều gì?
- Trân trọng, ngợi ca những người sống như thế nào?
- Đồng tình, ủng hộ những việc làm như thế nào?
- Mong muốn, khuyên nhủ, khích lệ mọi người hãy luôn sống như thế nào?
* Với văn bản nghị luận bàn về một hiện tượng xấu trong đời sống của con người:
- Quan tâm, lo lắng về hiện tượng gì? (Quan tâm lo lắng về thực trạng nào?)
- Cảnh báo mức độ nguy hại của hiện tượng gì đến đời sống con người?
- Lên án, chê trách những người sống như thế nào?
- Mong muốn, khuyên nhủ con người cần từ bỏ thói quen gì? Mỗi người hãy sống như thế nào?
3. Nêu hiệu quả của việc sử dụng biện pháp tu từ: Làm như đã hướng dẫn từ bài 2 về các biện pháp tu từ - Mục B
4. Nêu ý hiểu về ý kiến của tác giả trong câu văn "……….":
- Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng của câu văn
- Tác giả đã đề cao, khẳng định điều gì? Mong muốn con người làm gì?
III. CÁC CÂU HỎI Ở MỨC ĐỘ VẬN DỤNG
1. Những bài học/ Những thông điệp rút ra sau khi tìm hiểu văn bản:
2. Bài học/Thông điệp tâm đắc nhất? Lí giải: